نگرانی از کاهش آب و افت توان خودپالایی رودخانه ارس

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز آذربایجان شرقی محمدحسین حسن زاده اظهار کرد: نمی توان کاهش 25 تا 30 درصدی دبی ارس را به طور قطعی به سدسازی های ترکیه نسبت داد و برای رسیدن به چنین نتیجه ای باید اطلاعات دقیق، داده های قابل راستی آزمایی و پایش مستمر وجود داشته باشد.

وی تغییرات وضعیت رودخانه را متأثر از عوامل مختلف دانست و افزود: تغییرات اقلیمی، خشکسالی، تغییر کیفیت آب و میزان آلودگی از جمله عواملی هستند که می توانند وضعیت ارس را تحت تأثیر قرار دهند و برای مشخص شدن سهم سدسازی های بالادست، انجام مطالعات علمی و بررسی های دقیق ضروری است.

حسن زاده درباره پیامد های احتمالی کاهش جریان آب نیز گفت: برای نسبت دادن هرگونه تغییر مشخص در جمعیت حیات وحش، آبزیان و پوشش گیاهی حاشیه رودخانه به سدسازی های انجام شده در بالادست، باید بررسی های علمی صورت گیرد تا پاسخ روشن، مستند و قابل قبول ارائه شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی با اشاره به رابطه میان کمیت و کیفیت آب گفت: کاهش سطح و سرعت جریان آب می تواند بر زیستگاه های آبی و شرایط زیستی موجودات آبزی اثر بگذارد و توان خودپالایی رودخانه را کاهش دهد.

وی توضیح داد: هرچه حجم و سرعت جریان آب کمتر شود، توان رودخانه برای رقیق سازی و مقابله با ورود آلاینده ها نیز می تواند تحت تأثیر قرار گیرد و از این رو نمی توان کمیت و کیفیت آب را از یکدیگر جدا دانست.

حسن زاده ادامه داد: در صورت تداوم و تشدید این شرایط، پیامد های منفی می تواند پوشش گیاهی، زنجیره غذایی و در نهایت تنوع زیستی منطقه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

وی دسترسی به اطلاعات دقیق درباره وضعیت آب ارس را یکی از الزامات ارزیابی شرایط رودخانه عنوان کرد و گفت: برای بررسی دقیق وضعیت ارس به اطلاعات مربوط به میزان جریان آب، ذخیره آب، آبگیری و رهاسازی سد های بالادست نیاز داریم؛ چه سد هایی که داخل کشور قرار دارند و چه سد هایی که خارج از کشور هستند.

حسن زاده تأکید کرد: صرف اینکه یک فرد یا یک نهاد بخشی از بستر رودخانه را پایش یا آزمایش کند، به تنهایی نمی تواند مبنای نتیجه گیری قابل اتکا و مورد قبول همه طرف ها باشد و داده های هیدرولوژیک باید دقیق، مستمر و قابل راستی آزمایی باشند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی ایجاد سازوکار مشترک برای پایش رودخانه را ضروری دانست و گفت: پایش دبی، کیفیت آب، رسوبات در طول مسیر رودخانه، شاخص های زیستی و وضعیت اکولوژیکی ارس باید در قالب یک سازوکار مشترک دنبال شود.

وی درباره نقش این مجموعه در پیگیری وضعیت ارس نیز گفت: وظیفه اداره کل حفاظت محیط زیست استان، تولید و ارائه مستندات داده ای، کارشناسی و پایشی است و داده های مربوط به شرایط اکولوژیکی رودخانه ارس و پیامد های زیست محیطی مرتبط با آن جمع آوری و در اختیار مراجع ملی تصمیم گیرنده قرار می گیرد.

حسن زاده با تأکید بر اهمیت حقابه زیست محیطی ارس اظهار کرد: در وهله نخست به پایش های مستمر نیاز داریم تا از وضعیت کمیت و کیفیت آب ارس اطمینان داشته باشیم؛ موضوع دوم تعیین و پیگیری حقابه زیست محیطی رودخانه ارس و اقدام سوم نیز تعامل و همکاری های فرامرزی و تبادل اطلاعات میان کشور های حاشیه این رودخانه است.

وی همچنین بر ضرورت پایش داخلی تأکید کرد و گفت: در داخل کشور و در سطح استان ها نیز باید پایش مستمر و کنترل شده ای درباره میزان برداشت آب و آلایندگی های احتمالی انجام شود؛ به ویژه درباره آلودگی هایی که ممکن است منشأ آنها خارج از مرز ها باشد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی ادامه داد: اگر در سطح آب یا کمیت و کیفیت آن تغییرات قابل توجهی مشاهده شود، باید واکنش مناسب و به موقع داشته باشیم و لازم است برنامه ای پیشگیرانه و سازمان یافته برای مقابله با کاهش حجم آب ارس تدوین شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی تغییرات اقلیمی و تغییر سطح بارندگی در مناطق پیرامون ارس را از مهم ترین نگرانی ها عنوان کرد و گفت: در کنار این عوامل، فشار های ناشی از توسعه های مختلف و فعالیت های انسانی نیز می تواند از طریق اثرات تجمعی، ظرفیت اکولوژیک رودخانه ارس را تحت تأثیر قرار دهد.

حسن زاده تأکید کرد: حفاظت از رودخانه ارس نیازمند همکاری میان تمامی کشور های حاشیه این رودخانه است و باید به عنوان یک مسئولیت مشترک دنبال شود.